ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ της παράταξης «ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ Η ΣΤΕΡΕΑ» ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΚΩΔΙΚΑ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

 

1.           Εισαγωγή

Το τελευταίο Συνέδριο της ΕΝΠΕ είχε ως τίτλο:  «Επανεκκίνηση Τώρα. Νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης. Ιστορική ευκαιρία θεσμικής μετεξέλιξης και Περιφερειακής Διακυβέρνησης». Στο Ψήφισμα του Συνεδρίου για τον Νέο Κώδικα της Αυτοδιοίκησης, μεταξύ των άλλων διακηρύσσεται ότι: «Είναι αναπόδραστη προτεραιότητα να προσδιορίσουμε το είδος και το περιεχόμενο της εξουσίας που καλούνται να ασκήσουν οι Περιφέρειες. Στη χώρα μας η σημερινή δομή περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα των Περιφερειών να σχεδιάζουν και να υλοποιούν πραγματικές πολιτικές και τις καθιστά περισσότερο εκτελεστικό βραχίονα παρά θεσμό διακυβέρνησης……Η απόκτηση πρωτογενούς κανονιστικής αυτονομίας και αρμοδιότητας υπέρ των Περιφερειών αποτελεί καθοριστικής σημασίας βήμα για την ανανέωση, τον εκσυγχρονισμό και, εν τέλει, τη βελτίωση της οργάνωσης και λειτουργίας του ελληνικού κράτους σε περιφερειακό επίπεδο»

Παλαιότερα, το 2017 η ΕΝΠΕ, με αφορμή την μελέτη για την μεταφορά των Αρμοδιοτήτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης στις Περιφέρειες διακήρυσσε ότι «πάγια θέση της Ένωσης Περιφερειών είναι η κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και η μεταφορά των αρμοδιοτήτων τους στις αιρετές Περιφέρειες. Η κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων αποτελεί ένα αναγκαίο βήμα- αλλά όχι ικανό- βήμα για την ανασυγκρότηση της διοικητικής δομής του Κράτους, για την αρχιτεκτονική του διοικητικού συστήματος σε νέα βάση λαμβάνοντας υπόψη και το ευρωπαϊκό κεκτημένο».

Άραγε με το προαναφερόμενο Ψήφισμα και την πάγια θέση της για την Περιφερειακή Διακυβέρνηση η ΕΝΠΕ μπορεί να στηρίξει και να αποδεχθεί το Προσχέδιο του Κώδικα Αυτοδιοίκησης; με τον οποίο:

•             Δεν ικανοποιείται κανένα από τα στρατηγικά θεσμικά αιτήματα των Περιφερειών, αντιθέτως οι Περιφέρειες υποβαθμίζονται διαμέσου κυρίως του χαρακτηρισμού των αρμοδιοτήτων τους ως κρατικών έτσι ώστε εμμέσως αλλά σαφώς να αμφισβητείται η ισχύς του συνταγματικού τεκμηρίου της διοίκησης των τοπικών υποθέσεων.

•             Δεν ενισχύεται η θέση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στο πολιτικό-διοικητικό σύστημα κυρίως ως προς  την αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και την διοικητική αυτοτέλεια όπως επιτάσσεται στο Σύνταγμα και τον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας.

Είναι άλλωστε το Κογκρέσο των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης που με την πρόσφατη Σύσταση 539 (2025) και Έκθεση CG(2025)49-17/30 Οκτωβρίου 2025 (Monitoring of the application of the European Charter of Local Self-Government in Greece) διαπιστώνει ότι «Το περιφερειακό επίπεδο διακυβέρνησης παραμένει αδύναμο και στερείται της απαραίτητης αυτονομίας και πολιτικής ορατότητας» και καλεί την Ελληνική Κυβέρνηση μεταξύ των άλλων:

•             Να αυξήσει την αυτονομία την περιφερειακής διακυβέρνησης σύμφωνα με τον Χάρτη

•             Να ολοκληρώσει την υπό εξέλιξη σύνταξη της μεταρρύθμισης του νομικού καθεστώτος που διέπει τους δήμους και τις περιφέρειες, προκειμένου να ενισχυθεί η αποκέντρωση σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας.

•             Να παραχωρήσει στις τοπικές αρχές τη γενική εξουσία να θεσπίζουν τοπική νομοθεσία, προκειμένου να ενισχύσουν την ικανότητά τους να ρυθμίζουν τις τοπικές υποθέσεις.

•             Να διευκρινίσει την κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ δήμων, περιφερειών, και της κεντρικής κρατικής διοίκησης, ιδίως σε τομείς όπως η πολιτική προστασία και ο πολεοδομικός σχεδιασμός και οι υποδομές.

•             Να διασφαλίσει ότι τα έσοδα των τοπικών και περιφερειακών αρχών αντιστοιχούν στις δαπάνες που πραγματοποιούνται κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, προκειμένου να ενισχυθεί η τοπική οικονομική αυτονομία.

Καμία από αυτές τις συστάσεις δεν υπηρετεί το υπό διαβούλευση Προσχέδιο του ενιαίου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης

 

2.           Συνταγματικό πλαίσιο και Ευρωπαϊκός Χάρτης Τοπικής Αυτονομίας.

Ο συντακτικός νομοθέτης καταστρώνει το πεδίο των αρμοδιοτήτων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ορίζοντάς τους ως αποκλειστικούς  φορείς της διοίκησης των τοπικών υποθέσεων. Σύμφωνα με την επιταγή του άρθρου 102,  παρ.1 Συντ. όλες οι τοπικές υποθέσεις ανήκουν στους οργανισμούς τοπικής  αυτοδιοίκησης (στο   εξής   και:   ΟΤΑ). 

Επίσης, και η κατανομή μεταξύ των δύο βαθμών αποτελεί αντικείμενο στο οποίο   ο   κοινός   νομοθέτης,   παρότι   δεν   έχει   αυστηρές   και   σαφείς κατευθύνσεις από το Σύνταγμα, οφείλει να εφαρμόσει αρχές κατανομής όπως η εγγύτητα, η αποτελεσματικότητα και η επικουρικότητα.

Ο Ευρωπαϊκός Χάρτης Τοπικής Αυτονομίας (με αυξημένη τυπική ισχύ βάσει του άρθρου 28, παρ. Συντ)  καταστρώνει την έννοια της  τοπικής αυτονομίας ορίζοντας ότι «δια της τοπικής αυτονομίας νοείται το  δικαίωμα   και   η   πραγματική   ικανότητα   των   Οργανισμών   Τοπικής  Αυτοδιοίκησης να ρυθμίζουν και να διευθύνουν, στα πλαίσια του νόμου με  δική τους ευθύνη και προς όφελος του πληθυσμού τους, ένα σημαντικό  μέρος των δημοσίων υποθέσεων». Ο «ορισμός» της τοπικής αυτονομίας  βασίζεται  στις  ακόλουθες  θεμελιώδεις  παραμέτρους:   α)  Ρύθμιση  και  διεύθυνση  σημαντικού μέρους των δημοσίων υποθέσεων. β) Δικαίωμα και  πραγματική ικανότητα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, γ) Όφελος  του πληθυσμού τους, ως σκοπός της δράσης των οργανισμών τοπικής  αυτοδιοίκησης, δ) Ίδια ευθύνη, στο πλαίσιο των ορίων νομιμότητας.

Εγείρονται αμφιβολίες εάν ο Νέος Κώδικας εναρμονίζεται με το Σύνταγμα και τον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας. Ειδικότερα με την υποβάθμιση του Περιφερειακού Συμβουλίου αλλά και την υπαγωγή σχεδόν του συνόλου των αρμοδιοτήτων των Περιφερειών στις «κρατικές αρμοδιότητες» παραβιάζεται το άρθρο 3, παρ2. του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας.

3.           Βασικοί άξονες του σχεδίου του Κώδικα Αυτοδιοίκησης

3.1.        Εκλογικό Σύστημα

Το Προσχέδιο του Κώδικα Αυτοδιοίκησης, καταργεί το εκλογικό σύστημα των δύο γύρων που εξασφάλιζε την άμεση εκλογή Δημάρχου ή Περιφερειάρχη με την  ex lege πλειοψηφία των 3/5 ισορροπώντας την παραβίαση της ίσης αντιπροσώπευσης με την εκλογή στον δεύτερο γύρω με απόλυτη πλειοψηφία. Με το Προσχέδιο εισάγεται πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα εναλλακτικής ψήφου και εκλογή Δημάρχου και Περιφερειάρχη με 42%. Η δεύτερη ψήφος προσμετράται στους δύο πρώτους. Σε κάθε περίπτωση όμως εκλέγεται Δήμαρχος η Περιφερειάρχης με σχετική πλειοψηφία ανεξαρτήτως του ποσοστού που λαμβάνει, αρκεί να είναι πρώτος.

Η ex lege πλειοψηφία των 3/5 εξακολουθεί να ισχύει

Προβλέπεται η ηλεκτρονική ψηφοφορία.

 

3.2.        Σύστημα διακυβέρνησης

Το σύστημα διακυβέρνησης παραμένει το ίδιο όπως διαμορφώθηκε με την νομοθεσία των τελευταίων χρόνων που αφαιρέθηκαν αρμοδιότητες από  το Περιφερειακό Συμβούλιο και πέρασαν στην Περιφερειακή Επιτροπή.

Οι αρμοδιότητες του Περιφερειακού Συμβουλίου δεν διατυπώνονται με σαφήνεια (υπάρχουν διάσπαρτες και σε άλλες διατάξεις ή κεφάλαια)

Η ειδική Συνεδρίαση Λογοδοσίας διεξάγεται μία φορά στους τέσσερεις μήνες αντί δύο που ισχύει τώρα.

Μπορούν οι παρατάξεις να προτείνουν θέματα στην Ημερήσια Διάταξη αλλά ο Πρόεδρος του ΠΣ υποχρεώνεται να δεχθεί μόνο τρία θέματα από την παράταξη της μείζονος μειοψηφίας και ένα από τις λοιπές παρατάξεις  ετησίως.

Καταργείται η σύγκλιση του ΠΣ με αίτημα του 1/3 των μελών του.

 

3.3.        Αρμοδιότητες

Οι αρμοδιότητες καταγράφονται σε ειδικό παράρτημα και είναι κατά κανόνα οι ήδη ασκούμενες. Κατηγοριοποιούνται σε κρατικές και τοπικές. Στις Περιφέρειες σχεδόν το 90% είναι κρατικές αρμοδιότητες. Ορίζεται ότι οι κρατικές αρμοδιότητες μπορούν να αφαιρεθούν και να ασκηθούν από τον φορέα στον οποίο ανήκουν(Υπουργείο). Επίσης κατηγοριοποιούνται σε επιτελικές, εκτελεστικές, υποστηρικτικές, εποπτικές και παρακολούθησης (όχι σε προγραμματικές, κανονιστικές, ελεγκτικές, διοικητικές κ.ο.κ.). Αυτός ο μηχανισμός επιτρέπει την ασφυκτική παρέμβαση του κεντρικού κράτους. Επίσης επιτρέπεται η μεμονωμένη ανά ΟΤΑ μεταβίβαση νέων αρμοδιοτήτων πράγμα που καθιστά τις αρμοδιότητες αντικείμενο συναλλαγής μεταξύ Κυβέρνησης και ΟΤΑ.

Περιορισμένες οι κανονιστικές αρμοδιότητες των Περιφερειών. Δεν υπάρχει αποκέντρωση νέων αρμοδιοτήτων ούτε κανόνας που ορίζει ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων συνοδεύεται από μεταφορά των αντίστοιχων πόρων.

3.4.        Εποπτεία

Επαναλαμβάνεται ο Επόπτης Νομιμότητας που καθιερώθηκε με τον 3852/2010 αλλά ποτέ έως τώρα δεν εφαρμόστηκε. Διαρθρώνεται σε υπηρεσίες εποπτείας ανά Π.Ε. Όλη η δομή υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών.

3.5.        Οικονομικά

Πέραν της κωδικοποίησης των διατάξεων για τα οικονομικά της Περιφέρειας και την συμπερίληψη ρυθμίσεων που ίσχυαν έως τώρα για τους Δήμους δεν επέρχεται καμία μεταβολή. Το Προσχέδιο αφήνει κενό το άρθρο για τους ΚΑΠ των Περιφερειών. Παραμένει στο ακέραιο το θεσμικό έλλειμα και το οικονομικό επίσης των πόρων της Περιφέρειας.

4.           ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ της παράταξης ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ Η ΣΤΕΡΕΑ

•             Προτείνουμε την κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και την μεταφορά των αρμοδιοτήτων και υπηρεσιών καθώς και των αντίστοιχων πόρων στην Περιφέρεια

•             Αναδιανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ Υπουργείων, Περιφερειών και Δήμων με βάση τις αρχές της εγγύτητας (πλησιέστερης διοίκησης), επικουρικότητας, αποτελεσματικότητας. Ενίσχυση και κατοχύρωση του πρωταγωνιστικού ρόλου των Περιφερειών στην Περιφερειακή Ανάπτυξη.

Ειδικότερα:

4.1.        Δημοκρατικός Προγραμματισμός

Προτείνουμε την συσχέτιση του Προγραμματισμού Δράσεων που καταστρώνεται στο άρθρο Άρθρο Υ+5 (Προγραμματισμός δράσεων δήμων και περιφερειών (άρ. 203,204,205,206 & 207 ν.3463/2006 και παρ.1&1Α άρ. 266 και 1 & 2 άρ. 268 ν.3852/2010) με την θέσπιση συστήματος Δημοκρατικού Προγραμματισμού για την κατανομή των χρηματοδοτήσεων από εθνικά ή και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία όπως πχ Εθνική Πρόγραμμα Ανάπτυξης  κ.α. Όργανα Δημοκρατικού Προγραμματισμού: Το Υπουργείο Ανάπτυξης(ή όποιο Υπουργείο διαχειρίζεται χρηματοδοτικά έργαλεία), το Περιφερειακό Συμβούλιο και το Δημοτικό Συμβούλιο.

Ο Προγραμματισμός Δράσεων ουσιαστικά είναι το Πρόγραμμα της θητείας που ζητήσαμε εξαρχής ως παράταξη και η θέσπισή του είναι θετική. Το σύστημα Δημοκρατικού Προγραμματισμού αφορά την κατανομή των πόρων και συνακόλουθα το πρόγραμμα δράσεων και έργων που χρηματοδοτούνται από τα εθνικής εμβέλειας χρηματοδοτικά εργαλεία υπό το πρίσμα της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης. Μη υπάρχοντος του συστήματος Δημοκρατικού Προγραμματισμού οι χρηματοδοτήσεις και οι εντάξεις έργων γίνονται σε ένα κλειστό αδιαφανές σύστημα που προέχει ο πελατειασμός και η χειραγώγηση των Δήμων και Περιφερειών.

•             Καθιέρωση θεσμών διαπεριφερειακής συνεργασίας.

 

4.2.        Εκλογικό Σύστημα

Να διατηρηθεί το σύστημα που ίσχυε τόσα χρόνια δηλαδή εκλογή με 50%+1 και δεύτερο γύρο.

Να μην θεσπιστεί όριο εκλογικής δύναμης για την συμμετοχή συνδυασμού στην κατανομή των εδρών.

Επιφυλάξεις για την ηλεκτρονική ψηφοφορία ως προς τις εγγυήσεις μυστικότητας και όχι μόνο

4.3.        Σύστημα διακυβέρνησης

•             Σαφή ορισμό του Περιφερειακού Συμβουλίου ως του οργάνου που έχει το τεκμήριο αρμοδιότητας στον προγραμματισμό και στις  κανονιστικές αρμοδιότητες που πρέπει να διευρυνθούν και στην άσκηση ελέγχου όχι μόνο στην Περιφερειακή Αρχή αλλά και στα Νομικά Πρόσωπα και Επιχειρήσεις της Περιφέρειας.

•             Να προβλεφθεί όπως ισχύει παγίως η δυνατότητα σύγκλισης του Περιφερειακού Συμβουλίου με πρωτοβουλία του 1/3 των μελών του. Η δυνατότητα πρότασης θεμάτων από τις παρατάξεις της μειοψηφίας στην ημερήσια διάταξη του Περιφερειακού Συμβουλίου να μην έχει αριθμητικούς περιορισμούς ή να καθοριστεί τουλάχιστον ένα θέμα ανά τακτική συνεδρίαση.

•             Αναλογική συμμετοχή όλων των παρατάξεων στην Περιφερειακή Επιτροπή και στις δύο άλλες αποφασιστικές επιτροπές

•             Διάκριση των Διοικητικών Αποφάσεων με κριτήριο την σημαντικότητά τους και αρμοδιότητα στο Περιφερειακό Συμβούλιο για τις Αποφάσεις Ανώτατης Διοίκησης (εξειδίκευση).

•             Η Περιφερειακή Επιτροπή να έχει το τεκμήριο αρμοδιότητας για τις τρέχουσες διοικητικές αποφάσεις εκτός αυτών που θα ανήκουν στην αρμοδιότητα του Περιφερειακού Συμβουλίου.

•             Να επαναθεσπιστεί στις Περιφέρειες η Εκτελεστική Επιτροπή ως όργανο διακυβέρνησης (Περιφερειάρχης + Αντιπεριφερειάρχες) με συντονιστικές και εκτελεστικές αρμοδιότητες  και αυτή την φορά να λειτουργήσει.

•             Να θεσμοθετηθεί και το Περιφερειακό Δημοψήφισμα

4.4.        Διαφάνεια Λογοδοσία

•             Να επανέλθουν νομοθετικά πλέον οι επερωτήσεις. Να παραμείνει ως έχει ανά δίμηνο η Ειδική Συνεδρίαση Λογοδοσίας. Ίσως ενσωμάτωση των επερωτήσεων στην Λογοδοσία με άλλη οργάνωση από την ισχύουσα.

•             Να οργανωθούν λοιπές διαδικασίες περιφερειακού πολιτικού ελέγχου π.χ. αναφορές, επερωτήσεις ή επίκαιρες ερωτήσεις. Η συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο να γίνεται αποκλειστικά μία ώρα πριν την ημερήσια διάταξη. Όταν συμπληρώνεται η ώρα οι υπόλοιπες να απαντώνται γραπτώς.

•             Λογοδοσία και Διαφάνεια με ειδική συνεδρίαση και για το Νομικά Πρόσωπα της Περιφέρειας

•        Υποχρεωτική εκλογή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης ευρεία ειδική πλειοψηφία.

•             Να οριστεί ρητά ότι το πεδίο άσκησης πολιτικού ελέγχου από τους Περιφερειακούς Συμβούλους αφορά άμεσα και τα νομικά πρόσωπα της περιφέρειας, συμπεριλαμβανομένων των Επιχειρήσεων στις οποίες η Περιφέρεια έχει την πλειοψηφία των μετοχών ή μερίδων. Εύλογα σύντομη προθεσμία απάντησης και χορήγησης εγγράφων τεκμηρίωσης ή αιτούμενων εγγράφων.

 

4.5.        Αρμοδιότητες

•             Κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και μεταφορά αρμοδιοτήτων, πόρων και ανθρώπινου δυναμικού στις Περιφέρειες.

•             Κατανομή των Δημοσίων Πολιτικών  σε τρία επίπεδα: Κεντρικό Κράτος- Περιφέρειες- Δήμοι.

•             Το Κεντρικό Κράτος, με την Κεντρική Διοίκηση (Υπουργεία) και τις Ανεξάρτητες Αρχές. Η Κυβέρνηση (Υπουργεία) διαμορφώνει τις γενικές κατευθύνσεις όλων των δημόσιων πολιτικών, σχεδιάζει, παρακολουθεί και ρυθμίζει (νομοθετεί) την άσκησή τους σε εθνικό επίπεδο.

Οι Περιφέρειες εξειδικεύουν τις δημόσιες πολιτικές στο πλαίσιο των γενικών κατευθύνσεων στο επίπεδο τους και ασκούν άμεσα τις προγραμματικές, κανονιστικές και εκτελεστικές λειτουργίες που αναφέρονται στην περιφερειακή ανάπτυξη. Παρακολουθούν και συντονίζουν την άσκηση των δημοσίων πολιτικών που ανατίθενται στους Δήμους με τους οποίους αναπτύσσουν εταιρικές σχέσεις.

Οι Δήμοι ασκούν το σύνολο των εκτελεστικών λειτουργιών που αντιστοιχούν στις δημόσιες πολιτικές εκτός εκείνων που ασκούνται άμεσα από την Περιφέρεια.

Σε αυτή την τριεπίπεδη δομή αρθρώνονται όλες οι δημόσιες πολιτικές πλην εκείνων που από την φύση τους ανήκουν στο Κεντρικό Κράτος όπως Άμυνα, Δημοσιονομική Πολιτική, Δικαιοσύνη κ.α

•             Οι κρατικές αρμοδιότητες των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων ήτοι Δημόσια Περιουσία,  Κληροδοτήματα, Αλλοδαποί-Μετανάστευση, Σφραγίδα Χάγης κ.λπ. να ασκούνται «με ανάθεση» από τις  Διοικητικές Υπηρεσίες της Περιφέρειας (αυτές και μόνο να έχουν τον χαρακτήρα των κρατικών υποθέσεων ), οι λοιπές είναι που είναι περιφερειακού επιπέδου της Γενικής Διεύθυνσης Χωροταξικής, Περιβαλλοντικής και Αγροτικής Πολιτικής μεταβιβάζονται στις Περιφέρειες όπως ορθώς μεταφέρονται με το Νέο Κώδικα οι αγροτικές υποθέσεις.

•             Κατάργηση ή τροποποίηση του χαρακτηρισμού των «κρατικών υποθέσεων» και  κατάργηση ή τροποποίηση της παρ. 1 του άρθρου Υ+9 Αρμοδιότητες που συνιστούν αποστολή του Κράτους . Η διάταξη αυτή καθιστά το μεγαλύτερο μέρος των αρμοδιοτήτων των Περιφερειών σε «αρμοδιότητες κατ’ ανάθεση» και όχι αποκλειστικές αρμοδιότητες των Περιφερειών περιορίζοντας ασφυκτικά το εύρος των ιδίων αρμοδιοτήτων των Περιφερειών κατά παράβαση του Συντάγματος και του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας. 

•             Η παρ.2 του άρθρου Υ+9 (Αρμοδιότητες που συνιστούν αποστολή του Κράτους) να ισχύει γενικά  και για όλες τις αρμοδιότητες που ήδη καταγράφονται στο παράρτημα ως αρμοδιότητα της Περιφέρειας όταν προκύπτει πεδίο εξειδίκευσης του κανονιστικού πλαισίου σε περιφερειακό επίπεδο. (Κατά κάποια έννοια ευρεία κανονιστική αρμοδιότητα του Περιφερειακού Συμβουλίου)

•             Προτείνουμε άλλη μέθοδο προσδιορισμού και κατανομής των αρμοδιοτήτων. Η δήθεν κατηγοριοποίηση με βάση  την Ταξινόμηση των Λειτουργιών της Κυβέρνησης (COFOG) της Στατικής Επιτροπής του ΟΗΕ είναι ήδη παρωχημένη (τελευταία αναθεώρηση 1999) και ήδη αναθεωρείται με σημαντικές αλλαγές (εκτιμάται ότι θα δημοσιευθεί το 2027). Σημασία πάντως δεν έχει μόνο η κατηγοριοποίηση αλλά και το περιεχόμενο των αρμοδιοτήτων.

•             Αντικατάσταση των υποκατηγοριών: Επιτελικές, Εποπτικές, Υποστηρικτικές, Εκτελεστικές, Παρακολούθησης με : Προγραμματικές, Κανονιστικές, Εκτελεστικές-Διοικητικές, Ελέγχου, Τεκμηρίωσης

•             Πρώτο οριζόντιο επίπεδο κατηγοριοποίησης : γενικές δημόσιες υποθέσεις (Αρμοδιότητες που ασκεί αποκλειστικά το Κεντρικό Κράτος, και γενικές υποθέσεις επιτελικού χαρακτήρα), τοπικές δημόσιες υποθέσεις περιφερειακού ή δημοτικού περιεχομένου.

•             Διεύρυνση των κανονιστικών αρμοδιοτήτων της Περιφέρειας

•             Σαφή καταγραφή των προγραμματικών αρμοδιοτήτων της Περιφέρειας. Αποκλειστική Αρμοδιότητα του Περιφερειακού Συμβουλίου για έγκριση όλων των προγραμμάτων των οποίων την σύνταξη προβλέπεται στον Πίνακα Αρμοδιοτήτων (είτε με εισήγηση της Περιφερειακής Επιτροπής είτε με εισήγηση των Υπηρεσιών – π.χ. οι προγραμματικές αρμοδιότητες για θέματα του πρωτογενή τομέα)

•             Περιορισμός του χαρακτηρισμού «κρατική υπόθεση» μόνο για εκείνες τις αρμοδιότητες του κράτους που σήμερα ασκούν οι αποκεντρωμένες διοικήσεις. Όλες οι άλλες είναι τοπικές κατά το Σύνταγμα και τον ΕΧΤΑ υποθέσεις περιφερειακού επιπέδου ή Περιφερειακές Υποθέσεις σε αντιδιαστολή με τις Δημοτικές Υποθέσεις, αμφότερες ως υποομάδες των τοπικών υποθέσεων.

                    4.6 Εποπτεία

•             Η Αρχή Εποπτείας πρέπει να έχει εγγυήσεις Ανεξάρτητης Αρχής  με περιφερειακή διάρθρωση. Να μην υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών.

•             Αποκλειστικά έλεγχος νομιμότητας.

•             Δεύτερος βαθμός ελέγχου εντός της Αρχής Εποπτείας (πρώτος βαθμός σε περιφερειακή δομή της Αρχής και δεύτερος κεντρικά).

•             Κατάργηση κάθε έγκρισης από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση (υποκρύπτει έλεγχο σκοπιμότητας)

•             Κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και σε κάθε περίπτωση απεμπλοκή τους από τον έλεγχο στον Περιφέρεια.

4.7.        Οικονομικά

•             Επαναπροσδιορισμός των ΚΑΠ των Περιφερειών με γενναία αύξηση της απόδοσής τους.

•             Επιβολή τελών σε επιχειρήσεις μεγάλης κερδοφορίας και μεγάλου περιβαλλοντικού κινδύνου όπως οι ΑΠΕ, οι Μεταλλευτικές Εταιρείες, οι ιχθυοκαλλιέργειες κ.α

•             Επιφύλαξη για την πρόταση περί επιβολής περιφερειακού τέλους ανάπτυξης όσο δεν αποκεντρώνονται πόροι και αρμοδιότητες από το κεντρικό κράτος και τις αποκεντρωμένες διοίκησης.

Επιφυλασσόμαστε για την περαιτέρω ανάλυση των προτάσεών μας καθώς και την συμπλήρωσή τους κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης τόσο επί του Προσχεδίου όσο και, εν συνεχεία,  επί του Σχεδίου Νόμου.

 

Για την Παράταξη ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ Η ΣΤΕΡΕΑ

Λουκάς Θ. Αποστολίδης, Επικεφαλής, Περιφερειακός Σύμβουλος

Δημήτρης Ι. Κατσούλης, Περιφερειακός Σύμβουλος