Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη
Το
Νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για την «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως
και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης
Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων,
ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και
λοιπές διατάξεις» οδηγεί τους φορείς ύδρευσης και άρδευσης της Βοιωτίας,
Φωκίδας και Εύβοιας στην κατάργηση και την υπαγωγή στην ΕΥΔΑΠ Α.Ε. Οι
Υπηρεσίες Ύδρευσης των Δήμων, οι ΔΕΥΑ των νομών αυτών υποχρεωτικά μεταφέρονται
στην ΕΥΔΑΠ Α.Ε. ενώ οι φορείς άρδευσης, οι ΤΟΕΒ και η άρδευση του Κωπαϊδικού
Πεδίου μεταφέρονται εφόσον αποφασιστεί από τα Διοικητικά Συμβούλια των ΤΟΕΒ και
το Περιφερειακό Συμβούλιο Στερεάς Ελλάδας.
Η
ιστορία αυτή είναι ακόμη μία ιστορία άκρατου συγκεντρωτισμού και ήττας της Αυτοδιοίκησης. Είναι επίσης ευθεία
υπονόμευση της αρχής της διαχείρισης του νερού ως δημόσιου αγαθού. Το νερό θα
ακολουθήσει με μαθηματική ακρίβεια τον δρόμο της ενέργειας.
Προηγήθηκε
η απόλυτη απαξίωση των ΔΕΥΑ, των υπηρεσιών ύδρευσης των Δήμων. Με «τυρί στην
φάκα» την πληρωμή των χρεών των ΔΕΥΑ και
Δήμων στην ΔΕΗ, καλούνται οι Δήμοι να μην φέρουν αντίρρηση στην έτσι και αλλιώς
υποχρεωτική μεταφορά μίας από τις εμβληματικές αρμοδιότητες της Αυτοδιοίκησης
στην – ένα βήμα πριν την ιδιωτικοποίηση- ΕΥΔΑΠ Α.Ε. Εάν το κράτος όμως είχε
πληρώσει τα χρέη αυτά οι περισσότερες των ΔΕΥΑ θα ήταν βιώσιμες χωρίς μάλιστα
να χρειαστεί να εκτοξεύσουν τα τιμολόγια του νερού στα ύψη. Στις ΔΕΥΑ και στους
Δήμους δεν πληρώνει τα χρέη, στην ΕΥΔΑΠ όμως σπεύδει να πληρώσει για να της
δώσει την περιουσία των δημοτών, δηλαδή δίκτυα, αντλιοστάσια, δεξαμενές, όσο γίνεται πιο «καθαρή», χωρίς βάρη.
Ασφαλώς
καταστρώνεται μία χρονοβόρα διαδικασία με ορίζοντα τουλάχιστον την τριετία από
την έναρξη ισχύος του νόμου. Από την πλευρά των ΟΤΑ η διαδικασία είναι μαχητή
και σε δικαστικό πεδίο. Στο μεταβατικό αυτό διάστημα η διαχείριση της ύδρευσης
και της άρδευσης εκτός όλων των άλλων θα έχει και το πρόβλημα της ρευστότητας
των διαδικασιών και της ασάφειας της αρμοδιότητας. Το «μάρμαρο» θα το πληρώσουν
σε κάθε περίπτωση οι καταναλωτές.
Ως προς
την υποχρεωτικότητα της αφαίρεσης της αρμοδιότητας και την αναγωγή της σε
γενική υπόθεση έτσι ώστε να δικαιολογείται η μεταφορά στην ΕΥΔΑΠ Α.Ε.
εγείρονται ζητήματα συνταγματικότητας αλλά και σύγκρουσης με τον Ευρωπαϊκό
Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας.
Από
μία η έτσι και αλλιώς υποταγμένη Αυτοδιοίκηση, δεν μπορεί κανείς να περιμένει
πολλά. Το ζητούμενο είναι να κατανοήσουν και να αντιδράσουν οι πολίτες, οι
καταναλωτές. Γιαυτούς το διακύβευμα δεν είναι θεσμικό. Είναι κυρίως οικονομικό
και κοινωνικό. Το νερό, το δημόσιο αγαθό, δεν μπορεί να είναι αντικείμενο
εμπορίου. Ούτε οι τοπικές κοινωνίες μπορούν να σηκώσουν το βάρος των αναγκαίων
επενδύσεων στις υποδομές. Η διαχείριση από τους Δήμους εγγυάται καταρχήν την πρόσβαση
των χρηστών στην λήψη αποφάσεων, στον σχεδιασμό και στην επιχειρησιακή
ανθεκτικότητα. Υπό δύο προϋποθέσεις: Οι μεν Δήμοι να γίνουν σοβαροί
διαχειριστές και οι πολίτες-χρήστες-καταναλωτές να αξιώνουν διαφάνεια,
λογοδοσία και συμμετοχή. Αυτή η σχέση δεν μπορεί να υπάρξει έξω από την
Αυτοδιοίκηση.
Σε
περιφερειακό επίπεδο, όπου είναι δυνατή η ευρύτερη θεώρηση και άσκηση πολιτικών
προστασίας των υδατικών αποθεμάτων και ορθολογικής χρήσης τόσο για την ύδρευση
όσο και για την άρδευση, είναι αναγκαία και χρήσιμη η κατάστρωση δομών και
πολιτικών συντονισμού, περιφερειακού σχεδιασμού, και ορθολογικής δευτεροβάθμιας
διαχείρισης. Κυρίως όμως είναι εφικτή η συνέργεια των φορέων πρωτοβάθμιας διαχείρισης
(Δήμοι, ΤΟΕΒ) με την επιστημονική κοινότητα έτσι ώστε να επιτυγχάνεται η
τεχνοκρατική, επιστημονική και ερευνητική συνδρομή. Προκρίνεται συνεπώς η συγκρότηση
Περιφερειακού Οργανισμού Συντονισμού και Διαχείρισης Υδάτων με ευθύνη της Περιφέρειας
και συμμετοχή των Δήμων, των ΤΟΕΒ, των εκπροσώπων φορέων του πρωτογενή τομέα
και με την σύμπραξη πανεπιστημιακών και επιστημονικών δομών.
Εξάλλου
η υπαγωγή στην ΕΥΔΑΠ Α.Ε. αποπνέει και την αντίληψη μονοσήμαντης ανάπτυξης του
μητροπολιτικού χώρου και ταυτόχρονα απαξίωσης της Περιφέρειας. Είναι μία κατεύθυνση
κόντρα στην Περιφερειακή Ανάπτυξη. Η περιφερειακή Ανάπτυξη όμως είναι ο μόνος
όρος αναγέννησης του τόπου που μαστίζεται από την δημογραφική συρρίκνωση και
την οικονομική και παραγωγική κατάρρευση.
Εν
κατακλείδι, το νομοσχέδιο για την υπαγωγή των νομών Βοιωτίας, Φωκίδας και
Εύβοιας στην ΕΥΔΑΠ Α.Ε. έχει σημαντικές πολιτικές και αναπτυξιακές προεκτάσεις
που έρχονται ευθέως εναντίον των πολιτών, των καταναλωτών, των τοπικών
κοινωνιών και του τόπου μας γενικότερα.
Σε
τελική ανάλυση οι πολίτες και μόνο αυτοί θα πληρώσουν και μάλιστα πολύ ακριβά.
Θα το υπομείνουν άραγε; Και με πιο δικαίωμα;
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου