Πρόταση του ΠΑΣΟΚ για την μεταρρύθμιση της Λιμενικής Πολιτικής

Την Δευτέρα, 19.1.2026 διοργανώθηκε από τον Τομέα Λιμενικής Πολιτικής του ΠΑΣΟΚ ημερίδα για την παρουσίαση του προγράμματος για την μεταρρύθμιση της λιμενικής πολιτικής.

Αναγνωρίζεται η κομβική σημασία των λιμένων για την ανάπτυξη των μεταφορών, της θαλάσσιας οικονομίας και της νησιώτικης πολιτικής.

Το σημερινό σύστημα εκτός από τον αναποτελεσματικό συγκεντρωτισμό υπηρετεί μονομερώς τα ιδιωτικά συμφέροντα και υποβαθμίζει την σχέση των λιμανιών με την τοπική και περιφερειακή οικονομία και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Υποβαθμίζεται η ανθεκτικότητα των λιμενικών εγκαταστάσεων.

Οι έως τώρα συμβάσεις παραχώρησης δεν έχουν τηρηθεί στο σύνολο των δεσμεύσεων για τα αναγκαία έργα ανάπτυξης και βελτίωσης των υποδομών. Αγνοούν παντελώς τις δημοτικές αρχές και τις τοπικές κοινωνίες των πόλεων που φιλοξενούν λιμάνια.

Προτείνεται η συγκρότηση Περιφερειακών Δικτύων Λιμανιών (ΠΕ.ΔΙ.ΛΙ) όχι απαραιτήτως σε επίπεδο των 13 Περιφερειών αλλά σε μεγαλύτερες ενότητες με βάση την λειτουργική διασύνδεση των λιμανιών, πχ. νησιώτικες περιφέρειες μαζί, Αττική Στερεά, Ιόνιο, Βόρεια Ελλάδα. Αυτή η πρόταση είναι προς συζήτηση. Ενδείκνυται ίσως η διαπεριφερειακή συνεργασία αλλά με έντονη συμμετοχή των 13 Περιφερειών και των Δήμων που φιλοξενούν λιμένες.

Τα Περιφερειακά Δίκτυα Λιμένων δεν καταργούν τα υφιστάμενα νομικά πρόσωπα διοίκησης των λιμανιών που θα εξακολουθούν να υπάρχουν αλλά υπό την υποστηρικτική «ομπρέλα» των Περιφερειακών Δικτύων τα οποία θα έχουν την ευθύνη για την επιστημονική, τεχνική υποστήριξη, τον σχεδιασμό και προγραμματισμό κ.ο.κ.

Η συμμετοχή των ΟΤΑ στα Διοικητικά Συμβούλια και στα Περιφερειακά Δίκτυα, είναι αναγκαία και πρέπει να είναι και ενισχυμένη.

Πέρα από τα Μaster Plan των λιμένων που αφορά αυτή καθευτή την λιμενική υποδομή είναι αναγκαίο να μπει στο διάλογο και στον στρατηγικό σχεδιασμό το City and Port Master Plan, δηλαδή το Στρατηγικό Σχέδιο Πόλης και Λιμένα που αναφέρεται στον σχεδιασμό των υποδομών της πόλης σε σχέση με τον λιμένα, την ενσωμάτωση του λιμένα στην οργάνωση και την λειτουργία της πόλης και την συνύπαρξη και προσαρμογή των λιμενικών υποδομών στις χρήσεις γης, στην περιβαλλοντική ανθεκτικότητα και την τοπική ανάπτυξη. Σε αυτή την πρωτοβουλία τον πρώτο λόγο πρέπει να έχει ο Δήμος και η Περιφέρεια  με διαφορετικό περιεχόμενο ενδιαφέροντος και παρέμβασης.

Συνεπώς η πρόταση θέτει τα λιμάνια υπό την ισχυρή ρυθμιστική εξουσία του Κράτος σε κεντρικό αλλά και αυτοδιοικητικό επίπεδο η δε συμμετοχή και παρουσία των ιδιωτικών επενδύσεων και των παραχωρησιούχων καλύπτει το μέρος  του management και των επενδύσεων αναλαμβάνοντας το ρίσκο για την ανθεκτικότητα των υποδομών αλλά το Κράτος κάνει τον σχεδιασμό και παρακολουθεί την εφαρμογή των συμβάσεων. Καθοριστικός είναι ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης.

Σε κάθε περίπτωση απαιτείται επανασχεδιασμός και του νομικού πλαισίου των κρατικών και δημοτικών λιμενικών ταμείων καθώς και η επαρκής στελέχωσή τους.

Αυτές οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ είναι μία αφετηρία διαβούλευσης  που πρέπει να απασχολήσουν το σύνολο των εμπλεκομένων φορέων και κυρίως τους Δήμους και τις Περιφέρειες.

Τέλος είναι απαράδεκτο σε φορείς  λιμενικής διοίκησης που δεν είναι δημοτικοί, όπως Ανώνυμες Εταιρίες και Οργανισμοί, να μην υπάρχει ισχυρή παρουσία των Δήμων και της Περιφέρειας. Πολλοί από αυτούς λειτουργούν ως κομματικά παραμάγαζα όπως εμβληματικό παράδειγμα ο Οργανισμός Λιμένων Νομού Ευβοίας Α.Ε (Ο.Λ.Ν.Ε. Α.Ε.) που παραμένει για αρκετό καιρό ακέφαλος γιατί η Νέα Δημοκρατία δεν μπορεί να βρει κατάλληλα και στοιχειωδώς επαρκή μεσαία κομματικά στελέχη για τα διαδεχθούν τα παραιτημένα δια αποπομπής προηγούμενα και να συνεχίζουν την ίδια αποτυχημένη θητείας τους.